Stopwoorden

Orde houden kon hij niet. Toch deed hij op zijn manier zijn best het stil te krijgen in de klas. De grootste ordeverstoorders slingerde hij zo nu en dan een driehoek naar de kop, zo’n grote houten. Verder praatte hij zo: ‘Deze sst driehoek is sst, sst, sst gelijkzijdig. Sst.’ Een vriendin in een parallelklas vertelde me dat hij het in één lesuur 93 keer had gezegd. Dat kon ik niet geloven. Daarom sloeg ik ook aan het turven. Tegen al mijn verwachtingen in kwam mijn telling uit op 96. En intussen was het al die tijd in de klas een teringherrie geweest die hij met zijn slangenkuilige ge-sst wederom niet had kunnen stoppen.
Zinlozer kan het gebruik van een stopwoord niet zijn.
Een vroegere studiegenoot kon er ook wat van. Te pas en vooral te onpas zei ze ‘op een gegeven moment’. Zelfs als ze zich in een groepsdiscussie wilde mengen deed ze dat met die vier woorden en daarbij herhaalde ze zichzelf minstens twee keer. Op een gegeven moment, ja, ja, heb ik haar opgebiecht dat we haar vanwege haar woordgebruik ‘op een gegeven momentje’ noemden. Kort daarna werd er tijdens een les met de videocamera gewerkt. Een half uur later zag ze zichzelf terug. Iedere keer dat ze in beeld kwam met een zoveelste ‘op een gegeven moment’ keek ze mijn kant op, haar blik steeds beschaamder.
Nee, een mens wordt niet altijd blij van zichzelf.
Een stedenbouwkundige waar ik als voorzitter van een buurtvereniging een aantal keren mee om tafel zat, zei achter elke zin die hij uitbracht ‘bij wijze van spreken’. Na afloop van een bespreking vertelde ik de secretaris dat ik op het punt had gestaan enkele van mijn zinnen ook met die woorden af te sluiten, maar dat ik die verleiding toch had weerstaan. Daar was ze blij om want ze was er zeker van dat ze een lachstuip had gekregen. Zij wel. Die man waarschijnlijk niet.
Tja, wat zegt een mens toch allemaal?
Oud-politicus Joop den Uyl begon zijn antwoord steevast met: ‘Twee dingen’. Hij haatte oneliners, vandaar.
Anderen reageren zo op een onthulling van een ander: ‘Ik wil me nergens mee bemoeien hoor, maar…’ Intussen mengen ze zich er dus wél in met hun ongevraagde advies.
‘Als ik heel eerlijk ben’, is ook zo’n lekkere. Op een ander moment belazert die persoon kennelijk de kluit.
Op sommige reacties kun je gewoon wachten.
Mijn moeder op momenten dat ze het moeilijk had: ‘’t Is wat, ’t is wat.’
Eén van mijn tantes zodra er gebak op tafel kwam: ‘Wat een feest, wat een feest.’
Proef de kracht van de herhaling.
Komt ook vaak voor bij een ‘nee’ tegen een poes, hond of koter die op het punt staat iets stouts te doen. Op het eerste ‘nee, nee’ volgt na een korte veelzeggende stilte een tweede ‘nee, nee’.
Op dezelfde manier gaat het met ‘ja, ja’ als reactie op een ongelooflijk verhaal.
In beide gevallen klinkt de afkeuring door. In het eerste geval helpt het doorgaans niet en springt de poes toch op het aanrecht, komt de hond toch uit zijn mand en trekt de kleine toch de kat aan de staart. In het tweede geval slaan verlegenheid en schaamte al snel toe. Allemaal niet fijn.
‘Ja, ja, ja, ja, ja, ja, ja’ komt ook voor, heel snel op elkaar en altijd in combinatie met een lach. Zeven keer ‘ja’, al met al.
‘Ja, toch?’ Met die vraag ronden hele volksstammen hun inbreng dikwijls af, onbewust hengelend naar bevestiging. Je zwakt jezelf er zélf mee af in plaats van krachtig uit de hoek te komen, ‘ik zweer het’. Ha, dat was er weer één! Als mensen zo beginnen zet ik meteen een vraagteken. ‘Serieus’. Ja, nog één, ‘bingo’. ‘Bizar. Hou op, schei uit! Dûh! Talk to the hand. Oh, my God! Chill! Geniaal! Meer dan prima! Cool! Vet! Gaaf! Oké!’
Vooral dat oké komt er op de minst ongelegen momenten uit. ‘Mijn iPhone is gestolen.’ ‘Oké!’ ‘Mijn man moet aan de dialyse.’ ‘Oké!’ ‘Er is een vliegtuig neergestort.’ ‘Oké!’
Absoluut niet oké allemaal, maar…. ‘moet kunnen!’
Voor een aantal mensen komt dergelijke ellende ook nog op een goed moment. ‘Op een goed moment werd mijn iPhone gestolen.’ Hoezo? Was het er nog één van de eerste generatie? ‘Op een goed moment moest mijn man aan de dialyse.’ Was hij al dermate ziek dat hij ernaar uitkeek? Dat een vliegtuig op een goed moment neerstort is voor mij al helemaal onvoorstelbaar.
Een goed moment om maar eens een punt te zetten.